17-05-2012 18:15 uur
Vandaag:
/9° 14°

Morgen:
/11° 18°

 
Bel: 043 601 18 89
Bel: 043 601 18 89

E + M Carservice
E + M Carservice

Polfermolen
Polfermolen

Joy Flowers
Joy Flowers

Digitaal kanaal 42
Digitaal kanaal 42

Het 'schieten' van 'kamers' is een zeer oud folkloristisch gebruik in Limburg. Deze oorverdovende vreugdeschoten worden onder andere afgevuurd om de kermis in te luiden, als saluut voor een nieuwe schutterskoning, of bij andere feestelijke gelegenheden in stad of dorp.

Kamer: geladen en klaar om afgeschoten te worden

De 'kamers' waar hier sprake van is, zijn van oorsprong de kamers van kanonnen. In de tijd toen men nog geen granaten in hulzen gebruikte, kon men de achterzijde van de loop van het kanon losmaken. In dit achterste gedeelte kwam de zogenaamde 'drijflading', dus het buskruit dat nodig was om het projectiel af te schieten. Om een kanon te laden, plaatste men eerst via de achterzijde een grote ronde kogel in de loop. Hierachter plaatste men een geladen kamer.

Door een klein gaatje boven in de kamer, bracht men de kruitlading tot ontbranding, waardoor de kogel met grote kracht afgeschoten werd. De gebruikte kamer, werd dan van de achterzijde van het kanon verwijderd, waarna men weer een nieuwe kogel met een nieuwe kamer kon laden. Enerzijds kon men hierdoor sneller achter elkaar vuren, anderzijds was het voordeel dat men het kanon niet uit zijn stelling of uit het schietgat hoefde te halen om het geschut via de monding van de loop te herladen.

Een houten pennetje sluit de onderzijde van de kamer af

Een kamer is een soort pot die van staal of gietijzer gemaakt is. Aan de bovenzijde van de kamer zit een groot rond gat; aan de onderzijde zit een klein gaatje met een gootje of lipje eronder. Via dit kleine gaatje wordt de geladen kamer tot ontsteking gebracht. Alvorens een kamer geladen wordt, wordt deze eerst gecontroleerd op barsten of scheuren.

Een kapotte kamer zou namelijk uit elkaar kunnen spatten wanneer deze afgeschoten wordt, uiteraard met alle gevaren van dien. Wanneer een kamer in orde bevonden is, wordt eerst het kleine gaatje aan de onderzijde afgedicht met een houten pennetje.

Met houten gereedschap wordt de inhoud aangeklopt

Vervolgens wordt een bepaalde hoeveelheid buskruit in de kamer gebracht. De hoeveelheid hangt af van het soort kruit, maar in de regel is het ongeveer de inhoud van een borrelglaasje. Boven op deze kruitlading komt een prop (kranten-)papier, die met een houten pin en houten hamer aangeslagen wordt. Men neemt hiervoor houten gereedschap, aangezien ijzeren gereedschappen vonken kunnen veroorzaken waardoor de kamer al tijdens het laden afgaat.

De kamer wordt gevuld met rulle, droge leem.

Is deze papieren prop stevig aangeklopt, vult men de rest van de kamer met rulle leem. Deze leem is van te voren gezeefd zodat alle ongerechtigheden zoals kiezel, plantenresten en dergelijke eruit is. De leem dient natuurlijk ook volkomen droog te zijn, om te voorkomen dat vocht eruit trekt waardoor het kruit nat wordt. Ook deze leem wordt weer flink aangeklopt met de houten hamer en de houten pin.

Op de lip aan de voet van de kamer wordt een beetje kruit aangebracht

In principe is de kamer nu klaar om afgeschoten te worden. De kamer wordt op een stevige en liefst droge ondergrond geplaatst. Kort voor het afvuren van de kamer wordt het houten pinnetje uit de onderkant van de kamer verwijderd en op het lipje onder deze kleine opening wordt ook een kleine hoeveelheid kruit gelegd. Bij het afvuren van de kamer, wordt deze kleine kruitlading tot ontbranding gebracht. Hierdoor ontsteekt via de opening in de kamer ook de 'hoofdlading', waarbij de leem- en papierproppen met oorverdovend geraas uit de kamer schieten.

Met gasbranders wordt de schietbout verhit

Voor het ontsteken van een kamer gebruikt men een zogenaamde 'schietbout'. Dit is een lange, houten stok met aan het uiteinde een massieve metalen punt. Deze punt wordt al ruim van te voren gloeiend heet gestookt. Deed men dit vroeger met behulp van een kacheltje of het vuur van een veldsmidse, tegenwoordig doet met dit met behulp van gasbranders. Met deze flink verwarmde schietbout hoeft men het kruit op het lipje onder aan de kamer maar even aan te raken om het geheel tot ontploffing te brengen.

Bron: Oet vreuger jaore, deel 7

H.W.A. Lemmerling - 1982